Spelen vanut verbeelding

Spelen is de kunst


Kunst om de Levenskunst

Je eigen spelwereld

Dramatisch spel begint bij zich kunnen verbeelden, zich kunnen herinneren en scheppen van nieuwe combinaties. Spelen voor jezelf kan betekenen dat iedereen een eigen verbeelding laat ontstaan: je speelt een dierbare, vrolijke of pijnlijke herinnering uit je jeugd, alle rollen die voorkomen; je speelt zelf of je reageert in spel alsof die rollen aanwezig zijn.

Spelen voor jezelf kan ook inhouden dat jij als docent de tijd en de ruimte structureert voor je spelersgroep. De jongeren spelen dan allemaal tegelijkertijd, solo, op een eigen speelplek, binnen eenzelfde context. Bijvoorbeeld: je bent thuis op je kamer, het is 's ochtends vroeg vier uur, je hoort een inbreker. Je  bent op de maan, beklimt er een heuvel en ontmoet .....

Kun je het je voorstellen?

Het gaat nu niet om het vormgeven, maar om het zich levendig voorstellen van zaken. Spelen is hier eigenlijk een soort lijfelijk vertellen aan zichzelf zonder woorden. Het accent ligt op de eigen beleving en ervaring in het spel, vanuit het zich levendig kunnen voorstellen van de verbeelding.
In dit stadium scheppen de dramaopdrachten ruimte in de speler: ruimte voor de dramatische verbeelding, voor durven en kunnen spelen. De speler creëert een spanningsveld tussen zichzelf en een dramatische werkelijkheid.
Medespelers en publiek zijn nog buiten het gezichtsveld. De begeleider kan vooraf of tussendoor vertellen om de inspiratie gaande te houden, maar moet zich hierin beperken, om ruimte aan het 'voor zichzelf spelen' te garanderen.

Dit spelen voor jezelf heet vaak kinderspel, maar het is niet aan een leeftijdsgrens gebonden. Je kunt altijd spelen zoals je in alledaagse momenten doet, terwijl je alleen bent. Je neemt dan een rol aan om spanning of ergernis te laten wegstromen of te dagdromen. 'Spelen voor jezelf' is het voorland van drama. Het is belangrijk dat ook jongeren hiervoor de ruimte krijgen. Ze kunnen ermee in hun verbeelding kruipen en hun voorstelling van de aangereikte of zelfverzonnen beelden uitspelen. Ze ontwikkelen door dit non-verbaal, ruimtelijk vertellen het voorstellingsvermogen. Dit biedt de mogelijkheid te beleven, te herbeleven, te realiseren en te verwerken.

Spelen voor jezelf

Geef iedere jongere een afgebakende ruimte in dramalokaal, aula of gymzaal. Begin met een verhalende inleiding die hen op een spelspoor zet en geef hun daarna tijd en ruimte om naar eigen voorkeur verder te spelen.

Vragen
Kwamen de jongeren tot spel?
Was er verschil tussen begeleid en vrij spelen?
Hoe stimuleerde je hen in vrijheid zelf te verzinnen?
Hoe beoordeel je vanuit deze ervaring deze spelvorm?

Variant
Verzin samen met de jongeren spelthema's, interessante herinneringen of voorwerpen, van waaruit hun spel kan starten. Laat de jongeren een plek in de ruimte kiezen, zorg dat ieder een meter rondom zich heeft. Laat ieders verbeelding werken, stimuleer hun actie door rond te gaan en vanuit observatie kort mee te spelen. Laat de associaties vooral aan henzelf, bouw deze uit en wijs hen op mogelijkheden van doorspelen op een ingeslagen weg.

Nabespreking
Wat vraagt het 'ins Blaue hinein' spelen van jou als speler?
Wanneer en waardoor stokt het spel?
Hoe kun je de draad weer oppakken?
Helpt het jou dat iedereen tegelijk speelt?
Hoe lang kun je op deze manier blijven spelen?